مقالات
دوره فرش دستبافت
🎓 آموزش واقعی و کاربردی
1) آشنایی با دار قالی
دار قالی همان چارچوبی است که تارها روی آن کشیده میشود.
برای شروع باید:
- دار را روی زمین یا دیوار ثابت کنید
- فاصلهٔ چلهها (تارها) یکنواخت و مستقیم باشد
- کشش تارها نه خیلی سفت باشد نه شل
اگر کشش درست نباشد، فرش موجدار میشود.
2) شروع چلهکشی (قدم اول بافت)
چلهکشی یعنی کشیدن تارهای عمودی روی دار.
نحوه انجام:
- نخ چله را از یک میخ یا گیره دار شروع میکنید
- نخ را بالا و پایین دار میبرید تا تعداد تارها کامل شود
- بعد با “کمانه” یا شانه، تارها را مرتب و منظم میکنید
توصیه مهم: اگر چلهکشی اصولی نباشد، کل فرش خراب میشود.
3) بافت اولین ردیف (زیرکار)
قبل از شروع گرهزدن طرح، یک “زیرکار” لازم است:
- چند ردیف پود ضخیم رد میکنید
- سپس چند ردیف پود نازک
این کار دار را محکم میکند و مانع باز شدن بافت میشود.
4) گره فارسی (رایجترین گره در ایران)
این گره یادگیریاش آسان است:
چطور میزنیم؟
- یک نخ را از پشت دو تار رد کنید
- دو سر نخ را از روی همان دو تار بیرون بکشید
- هر دو سر نخ را با تیغ یا قیچی کوتاه کنید
- شانه را روی گرهها بکوبید تا منسجم شوند
این مرحله واقعیترین بخش آموزش است—این همان چیز است که تارها را تبدیل به فرش میکند.
5) شناخت یک فرش نفیس (مهمترین نکات)
برای تشخیص فرش ارزشمند، این معیارها را باید بلد باشید:
الف) ریزبافی
هر چه تعداد گره در یک سانتیمتر بیشتر باشد، ارزش فرش بالاتر است.
مثال: فرش ۶۰ رج = ارزش بالا
ب) رنگهای طبیعی
فرش نفیس از رنگهای گیاهی استفاده میکند:
- روناس (قرمز)
- پوست گردو (قهوهای)
- نیل (آبی)
این رنگها در نور نمیپَرند و جذابیت بیشتری دارند.
ج) طرح و نقشه اصیل
طرحهای فاخر ایرانی:
- لچک و ترنج
- شاه عباسی
- افشان
- شکارگاه
طرحهای تکراری ماشینی ارزش کمتری دارند.
د) جنس نخ
بهترین فرشها از:
- پشم کرک بز
- پشم مرینوس
- یا ابریشم طبیعی
بافته میشوند.
6) تشخیص اصالت از تقلب
یک نکته بسیار مهم که معمولاً آموزش داده نمیشود:
پشت فرش را نگاه کنید!
پشت فرش باید:
- کاملاً تمیز
- بدون لکه رنگ
- و ردیفهای گره کاملاً منظم باشد
اگر پشت کار نامرتبتر از روی کار بود، احتمالاً کیفیت پایین است.
